Onze koeien op 't Geertje
Op ’t Geertje houden we koeien zoals dat past bij een biologisch, gemengd boerenbedrijf: met aandacht voor dier, bodem en landschap.
Onze kudde bestaat uit ongeveer 30 melkkoeien. Ze leven in een vrijloopstal met stro en gaan zo veel mogelijk naar buiten.
Blaarkoppen
Onze koeien zijn voornamelijk Blaarkoppen, een oud Nederlands ras dat al eeuwen in ons landschap voorkomt. Ze zijn goed te herkennen aan de donkere vlekken rond hun ogen: de “blaren”.
Blaarkoppen zijn dubbeldoelkoeien. Dat betekent dat ze geschikt zijn voor zowel melk als vlees.
In de moderne landbouw zie je vaak rassen die vooral zijn gefokt voor maximale melkproductie. Blaarkoppen produceren wat minder melk, maar die melk is vaak rijker aan vet en eiwit. Dat maakt ze bijzonder geschikt voor het maken van kaas en andere zuivelproducten.
Daarnaast zijn Blaarkoppen sterke, robuuste dieren die goed kunnen leven van gras en kruidenrijk land. Daardoor passen ze goed bij onze manier van biologisch boeren.
De stier
Op de boerderij hebben we ook een stier die zorgt voor de natuurlijke bevruchting van de koeien. Wij vinden het belangrijk dat de voortplanting op een natuurlijke manier verloopt.Hij dekt dan ook de meeste van onze koeien. De stier loopt niet altijd tussen de koeien. De boer kiest uit wanneer hij bij welke koe mag.
De stier wordt elke twee jaar gewisseld en wordt altijd van bitenaf aangekocht om inteelt te voorkomen.
De kalfjes
Wanneer een kalfje wordt geboren, krijgt het eerst de belangrijke biest van de moederkoe. Deze eerste melk zit vol antistoffen en zorgt voor een goede start en een sterke weerstand.
De kalfjes die later melkkoe worden, staan in de eerste periode individueel op ruime plekken in de koestal. Dat doen we bewust. Jonge kalfjes hebben namelijk een sterke zuigreflex en proberen vaak bij andere kalfjes aan de spenen te drinken. Daardoor kunnen spenen beschadigen, wat later problemen kan geven wanneer ze zelf melkkoe worden.
Door ze in deze eerste fase apart te houden, kunnen ze rustig drinken, goed groeien en blijven hun spenen gezond. Dit is een tijdelijke fase die bedoeld is om de dieren een gezonde start te geven. De kalfjes staan wel dicht bij elkaar. Ze kunnen elkaar zien, horen en ruiken. Ons team voert en controleert de kalfjes meerdere keren per dag. Wie goed kijkt, ziet de kalfjes nieuwsgierig en rustig naar de bezoekers kijken.
Een vraag die we regelmatig krijgen, is waarom kalf en moeder na de geboorte direct van elkaar worden gescheiden.
Door moeder en kalfje kort na de geboorte te scheiden, ontstaat er nog geen sterke hechting. Het is voor zowel moederkoe als voor het kalfje veel makkelijker om dan direct te wennen los van elkaar dan wanneer ze wel die hecthingsband hebben opgebouwd.
Wij nemen met liefde de verzorging over en zorgen dat ze alles krijgen wat ze nodig hebben.
Wist je dat…
Kalfjes in de eerste weken vooral drinken, rusten en groeien?
Ze slapen en rusten veel gedurende de dag en bouwen in deze periode hun weerstand en kracht op.
Wat eten onze koeien?
Onze koeien eten vooral gras en grasklaver van eigen land. Ze krijgen dit in de vorm van hooi, kuilgras en vers gras. Grasklaver bevat veel natuurlijke eiwitten, waardoor we minder krachtvoer nodig hebben. Daarnaast krijgen ze biologische brok (bix) zonder soja en palmolie. We kiezen hier bewust voor, omdat deze grondstoffen elders in de wereld veel druk op natuur leggen.
Door zo min mogelijk krachtvoer te geven produceren onze koeien niet extreem veel melk, maar wel melk van hoge kwaliteit met een hoger vet- en eiwitgehalte. Dat zorgt weer voor romige kaas en yoghurt.
Beweiding
Onze koeien lopen zoveel mogelijk buiten. Afhankelijk van het weer gaan ze ongeveer april tot en met oktober dag en nacht buiten.
We werken met stripgrazen. Dat betekent dat de koeien meerdere keren per dag een nieuw stukje vers gras krijgen. Zo eten ze steeds schoon en jong gras, en wordt het land optimaal benut.
Omdat de koeien het gras goed opeten en hun mest niet op dezelfde plek blijft liggen, is er minder land nodig en blijft het gras gezond.
Verzorging van de koeien
Onze koeien hebben hun horens nog. Dat hoort bij hun natuurlijke gedrag en bij onze manier van boeren.
Ze leven in een vrijloopstal met stro. Dat betekent dat ze op een dikke laag stro liggen, die regelmatig wordt aangevuld. Dit is meer werk dan stallen met rubbermatten, maar het zorgt voor een comfortabele ligplek voor de koeien.
De kringloop op de boerderij
Omdat onze koeien op stro staan mengt dit met mest. De mest uit deze stal noemen we ook wel ruige mest: een mengsel van mest en stro. Deze vaste mest is waardevol voor de bodem en wordt gebruikt op onze landerijen. Door de combinatie van mest en stro ontstaat een rijke compost die het bodemleven voedt.
Wij noemen het ook wel het zwarte goud van de boerderij. Het zorgt voor gezonde groei van gras en gewassen.
We gebruiken geen kunstmest en geen chemische bestrijdingsmiddelen. In plaats daarvan werken we met kruidenrijk grasland en natuurlijke processen.
Wat naast gras ook in het weiland groeit zijn akkerdistels en veldzuring. Deze zijn niet gewenst tussen het voer van de koeien. Tussen juni en september zie je ons dan ook met regelmatig in het weiland om deze er handmatig uit te steken. Is er een alternatief? Jazeker, giftige bestrijdingsmiddelen. Dus daar kiezen wij niet voor.
Op sommige plekken experimenteren we met kruidenrijke mengsels, bloemenranden en bijenlinten. Dit is allemaal nog in ontwikkelfase waarin we in samenwerken met stichting Groene Klaver en Wei.land
Altijd in ontwikkeling
Op de boerderij blijven we kijken hoe het beter kan.
Zo onderzoeken we bijvoorbeeld of we in de toekomst veldbonen kunnen telen als extra eiwitbron voor onze dieren. Daarmee kunnen we nog meer voer van eigen land halen ter vervaning van bix.
Door stap voor stap te blijven ontwikkelen, proberen we onze boerderij steeds duurzamer te maken: voor dieren, bodem en natuur.
Van melk naar kaas en yoghurt
De melk van onze koeien verwerken we op de boerderij tot kaas en yoghurt.
Omdat onze koeien veel gras eten, heeft de melk een rijk vet- en eiwitgehalte. Dat proef je terug in de smaak: romig, vol en puur.
Deze producten zijn te vinden in onze Landwinkel.
